Marax

Marax heeft in West-Friesland zo’n acht hectare aan soorten staan: van één bol tot acht kuubkisten van een soort. En momenteel broeien ze zo’n twee miljoen tulpen in de kas – een mooi resultaat van hard werken, eerst nog naast werken in loondienst, later als zelfstandig bedrijf. Marax begon in 1994, een jaar later waren de eerste kruisingen er en in 1999 de eerste bloeiers. Dankzij nauwe samenwerking met onder meer Borst bloembollen uit Obdam is het bedrijf waar het nu is: samenwerken is dé manier om te groeien – dat is de vaste overtuiging van Mark Ruiter en Axel Vroling, grondleggers van Marax.

Win-win

Samenwerken is de kern van Marax. ‘In je eentje is het zwaar ploegen. Dat moet je niet willen, en het is ook niet nodig: als je partners zoekt, kom je verder. Onze kracht zit in de veredeling, Borst Bloembollen teelt onze soorten verder door. Als we het doortelen nog zelf zouden doen, zouden we lang zo ver niet zijn als we nu zijn. Het draait om elkaar opzoeken en gebruikmaken van elkaars kwaliteiten. Dan versterk je elkaar en ontstaat er een mooie win-winconstructie.’ Goede samenwerking is er ook met de bank, die ervoor zorgde dat Marax kon investeren in onder meer automatisering. ‘Het strenge aflossingsbeleid is versoepeld zodat we onder andere konden automatiseren. Natuurlijk willen we heel graag van de schuldenlast af, maar als we ons daarop zouden richten, betekende dat ook dat investeren er voorlopig niet in zat. Dat zou de vooruitgang van Marax in de weg zitten. De bank gaat mee in onze visie, dat helpt zéker bij onze bedrijfsvoering. Als er met je meegedacht wordt en als anderen achter je staan, sta je sterk.’

Leeuwen en beren

‘Als je de prognoses bekijkt van bedrijven, word je daar niet per sé vrolijk van. Veel starters stranden in de eerste vijf jaar, en de levensduur van bedrijven die daar doorheen komen, is tegenwoordig gemiddeld vijfentwintig jaar. De ontwikkelingen en de schaalvergroting gaan zo snel en ze worden zo kapitaalintensief, daar zit blijkbaar ook een grens aan.’ ‘We hadden allebei een goede baan voor we met Marax begonnen. Daarmee kozen we niet bepaald voor een gemakkelijke weg: in loondienst hadden we flink meer zekerheid van inkomen. We ervaren niet als vanzelfsprekend dat ons bedrijf toekomstbestendig is, maar we geloven er wel in, anders hadden we natuurlijk geen investeringen gedaan. Leeuwen en beren kom je altijd wel tegen, maar we richten ons op de toekomst. Want hoe je het ook wendt of keert: dit is gewoon een prachtig vak. Ondanks wat kanttekeningen zijn we echt trots op ons bedrijf!’

Scholieren

Bij Marax zijn veel scholieren te vinden, die er hun zakcentje verdienen, en die tegelijk ook een bijdrage leveren aan de groei van Marax. ‘We zijn echt dankbaar dat zoveel scholieren hier willen werken, want we kunnen niet zonder ze. Dat heeft natuurlijk te maken met de loonkosten, die lager zijn dan oudere werknemers, daarvan kunnen we ons er simpelweg niet teveel van veroorloven. Maar het is wel goed een balans te hebben tussen oudere (vak)mensen en scholieren. Dat werkt heel goed. Veredelen is gewoon arbeidsintensief en er komt veel handwerk aan te pas. Een uur is zo voorbij! Eigenlijk kun je gewoon geen productie draaien met vijfentwintighonderd soorten, zoals wij dat hebben. Maar gelukkig zijn er heel wat jongeren die hier willen werken. Met name in de vakanties verzetten ze hier heel veel werk.’

Toekomst

Er zijn al heel wat prachtige bloemen onder de handen van Mark en Axel vandaan gekomen. De Avant Garde, Lech Walesa, De Dijk, Pink Stone, Red Stone en de Roeska, om er maar eens een paar te noemen. Ook zitten er weer mooie soorten in de pijplijn. Zo is er bijvoorbeeld een roze-witte Crispa: een soort Angelique, maar dan Crispa – een plaatje! Dat laatste geldt ook voor tulp Nicolaï Pirogov. ‘Deze wit-rode Triumph-tulp werd in december gedoopt in Rusland, bij de heropening van een museum. Pirogov leverde een grote bijdrage aan de geneeskunde. Tijdens de Krimoorlog en de Kaukasische oorlog behandelde gewonden en zieken gelijk, zonder onderscheid in nationaliteit of rang. Daarin was hij de voorloper van het huidige Rode Kruis. Het was bijzonder om bij de doop te zijn, dat is wel een mooie kroon op het werk.’ Marax ontwikkelt onder meer goede broeitulpen en diverse dubbele tulpen. Daarnaast wordt er gewerkt aan iets zwaardere bloemen die wat eerder op een goed gewicht zitten. ‘Het zou natuurlijk mooi zijn als de markt dit oppakt, dat is ons doel. Als dat lukt, komt het wel goed met Marax!’